Beschrijving van de aandoening

Proximaal bicepsletsel is een verzamelnaam voor klachten van de bicepspees bij de schouder en bovenarm. Meestal gaat het om de lange kop van de bicepspees. Deze pees loopt vanaf de bovenkant van de schouderkom via de voorkant van de schouder door een groeve in het bovenarmbeen.

Hoewel deze pagina binnen de regio elleboog en onderarm staat, begint proximaal bicepsletsel meestal hoger: bij de schouder of bovenarm. De klachten kunnen wel uitstralen richting elleboog of merkbaar zijn bij elleboogbuiging en draaien van de onderarm.

De lange bicepspees kan geïrriteerd raken, van kwaliteit veranderen, instabiel worden, uit de groeve glijden of scheuren. Klachten worden vaak erger bij tillen, trekken, duwen, curlen, roeien, bovenhandse bewegingen, elleboog buigen of de onderarm draaien met de handpalm omhoog.

Belangrijk is het onderscheid met distaal bicepsletsel. Zit de pijn vooral aan de voorkant van de elleboog, is er een plots knappend gevoel, een blauwe plek in elleboog of onderarm en duidelijke zwakte bij draaien van de onderarm? Dan past dit meer bij distaal bicepsletsel en is snelle beoordeling belangrijk. Bekijk ook distaal bicepsletsel.

Proximaal bicepsletsel staat vaak niet op zichzelf. Het komt regelmatig samen voor met rotator cuff-letsel, SLAP-laesie, subscapularisletsel, schouderinstabiliteit of subacromiale schouderpijn.

Proximaal of distaal bicepsletsel?

Proximaal bicepsletsel zit bij schouder en bovenarm. Distaal bicepsletsel zit bij de elleboog en onderarm. Vooral distaal bicepsletsel vraagt vaak snellere medische beoordeling, omdat krachtverlies bij buigen en draaien van de onderarm blijvend kan worden als een volledige scheur niet tijdig wordt herkend.

Uitleg afbeelding: De afbeelding toont de bicepspees bij de schouder en bovenarm. De lange bicepspees kan geïrriteerd, instabiel of gescheurd raken. Klachten kunnen richting bovenarm en elleboog uitstralen, maar echte elleboogpeesklachten moeten apart beoordeeld worden.

Bicepspeesluxatie en bicepspeesinstabiliteit

Bij bicepspeesinstabiliteit blijft de lange bicepspees niet goed in de groeve aan de voorkant van de bovenarm liggen. De pees kan verschuiven, subluxeren of uit de groeve glijden. Dit kan een knappend, klikkend of verspringend gevoel geven aan de voorkant van de schouder of bovenarm.

De lange bicepspees wordt normaal geleid door de bicepsgroeve en omliggende structuren. Vooral de subscapularispees, het rotator interval en kapsel-/bandstructuren spelen hierbij een rol. Als deze structuren beschadigd zijn, kan de bicepspees instabiel worden.

• Instabiliteit: De pees schuift of verspringt tijdens bewegen.
• Luxatie: De pees ligt duidelijk buiten de normale groeve.
• Combinatieletsel: Bicepspeesinstabiliteit komt vaak samen voor met subscapularis- of rotator cuff-letsel.
• Klachten: Pijn aan de voorkant van de schouder of bovenarm, klikgevoel, krachtsverlies of pijn bij draaien, tillen en trekken.

Bij duidelijke luxatie, forse pijn, traumatisch ontstaan of verdenking op gecombineerd peesletsel is medische of specialistische beoordeling verstandig.

Popeye-arm

Een Popeye-arm ontstaat wanneer de lange bicepspees bij de schouder scheurt en de spierbuik lager in de bovenarm zichtbaar wordt. Daardoor ontstaat een opvallende bult in de bovenarm.

• Typisch moment: Soms is er een plots knappend of scheurend gevoel bij tillen, trekken of kracht zetten.
• Uiterlijk: De spierbuik lijkt lager en boller te zitten dan normaal.
• Blauwe plek: Er kan een bloeduitstorting ontstaan aan bovenarm of richting elleboogregio.
• Kracht: Er kan krachtverlies zijn bij buigen van de elleboog en draaien van de onderarm met de handpalm omhoog.
• Let op elleboogpijn: Bij pijn vooral aan de voorkant van de elleboog, een voelbaar kuiltje en duidelijke zwakte bij supinatie moet distaal bicepsletsel worden uitgesloten.

Laat een nieuwe Popeye-arm, duidelijke blauwe plek of plots krachtsverlies beoordelen, vooral bij sporters, jonge actieve mensen, zwaar lichamelijk werk of twijfel of het letsel bij de elleboog zit.

Wanneer moet je opletten?

Bicepspeesklachten zijn vaak goed te begeleiden, maar sommige signalen vragen medische beoordeling. Vooral een plots knappend gevoel, duidelijke contourverandering, blauwe plek of krachtverlies bij elleboog/onderarm moet serieus worden genomen.

Neem contact op met huisarts, fysiotherapeut of specialist bij

• Een plots knappend of scheurend gevoel in schouder, bovenarm of elleboog.
• Een zichtbare “Popeye-arm” of duidelijke verandering van de bicepsvorm.
• Een forse blauwe plek of zwelling in bovenarm, elleboog of onderarm.
• Duidelijk krachtsverlies bij buigen van de elleboog.
• Duidelijk krachtsverlies bij draaien van de onderarm met de handpalm omhoog.
• Pijn aan de voorkant van de elleboog na zwaar tillen of trekken.
• Een voelbaar kuiltje of leegte aan de voorkant van de elleboog.
• Pijn na een val, botsing, ruk aan de arm of zwaar tilmoment.
• Een klikkend of verspringend gevoel aan de voorkant van schouder of bovenarm.
• Tintelingen, gevoelsverlies of krachtsverlies in arm of hand.
• Roodheid, warmte, koorts, ziek gevoel of forse zwelling.
• Klachten die ondanks passende adviezen duidelijk verergeren.

Bel 112 bij ernstig trauma, verlamming, duidelijke vaat-/zenuwuitval, flauwvallen, benauwdheid of druk op de borst.