Samenvatting

• Klachtenbeschrijving: Het zwevende rib syndroom geeft vaak een stekende, zeurende of drukkende pijn onderaan de ribben of in de zij. De klachten zitten meestal aan één kant en nemen vaak toe bij draaien, bukken, tillen, hoesten of diep ademhalen.
• Oorzaken: Klachten ontstaan vaak door irritatie of overmatige beweeglijkheid van de onderste ribben. Dat kan samenhangen met overbelasting, herhaalde draaibewegingen, houding, stijfheid in de borstkas of een val of stoot op de romp.
• Symptomen: Typische kenmerken zijn lokale drukpijn, pijn bij bewegen of ademhalen en soms een gevoel van irritatie, verschieten of een klik aan de onderzijde van de ribben.
• Diagnose: De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het klachtenpatroon en lichamelijk onderzoek. Bij twijfel is het belangrijk andere oorzaken van pijn in de zij, borstkas of bovenbuik uit te sluiten.
• (Zelf)behandeling en herstel: Behandeling bestaat meestal uit tijdelijke belasting aanpassen, rustig blijven bewegen, zo nodig pijnstilling in overleg, en gerichte begeleiding bij ademhaling, houding en opbouw van belasting. Bij aanhoudende klachten kan fysiotherapie zinvol zijn.

Beschrijving van de aandoening

Het zwevende rib syndroom is een aandoening waarbij klachten ontstaan aan de onderste ribben, meestal de 11e en 12e rib. Deze ribben zitten niet vast aan het borstbeen en zijn daardoor beweeglijker dan de overige ribben. Het zwevende rib syndroom wordt ook wel het 11e of 12e ribsyndroom genoemd. In Engelstalige informatie wordt soms de term floating rib syndrome gebruikt.

Juist die extra beweeglijkheid kan bij irritatie of overbelasting pijn geven aan de zijkant van de borstkas, in de flank of laag aan de romp. De klachten worden vaak uitgelokt door draaien, bukken, tillen, sporten, hoesten of diep ademhalen. Meestal is dit vervelend maar niet gevaarlijk. Wel is het belangrijk om bij een afwijkend klachtenpatroon andere oorzaken van pijn in de borstkas, zij of bovenbuik uit te sluiten.

Afbeelding: De 11e en 12e rib worden ook wel zwevende ribben genoemd. Ze zijn niet verbonden met het borstbeen en zijn daardoor beweeglijker dan de andere ribben.

Anatomische variatie in ribben

De vorm en stand van ribben verschillen per persoon. Soms zijn de onderste ribben van nature wat beweeglijker of is er minder ruimte tussen de onderste ribben en het bekken. Dat hoeft geen probleem te geven, maar kan bij belasting of irritatie wel bijdragen aan klachten.

Ontstaanswijze

• Natuurlijke aanwezigheid: Iedereen heeft zwevende ribben, die op zichzelf geen problemen veroorzaken.
• Scoliose-effect: Zijwaartse kromming van de wervelkolom kan de ruimte tussen de zwevende ribben en het bekken verkleinen, waardoor pijn kan ontstaan als de ribben tegen het bekken drukken.
• Degeneratie en artrose: Door slijtageprocessen zoals artrose kan de wervelkolom inzakken, wat de ruimte tussen de zwevende ribben en het bekken verkleint en tot klachten kan leiden.
• Onderliggende aandoeningen: Aandoeningen zoals osteoporose verhogen het risico op problemen gerelateerd aan zwevende ribben.
• Lichaamshouding: Een langdurig verkeerde lichaamshouding, vooral voorovergebogen, kan bijdragen aan het ontstaan van het zwevende rib syndroom.
• Fysieke activiteit: Overmatige of verkeerde fysieke activiteiten kunnen extra druk op de zwevende ribben leggen, wat klachten kan veroorzaken.
• Trauma: Een directe impact of letsel aan de ribbenkast kan leiden tot het zwevende rib syndroom.

​Symptomen

• Pijnlocatie: Pijn in de middenrug, specifiek ter hoogte van de zwevende ribben, die kan uitstralen naar de zij- of voorkant.
• Eenzijdige of dubbelzijdige klachten: Meestal aan één kant van de rug, maar kan soms ook beide kanten tegelijk aantasten, met pijn vooral ter hoogte van het bekken.
• Verergering door bewegingen: Pijn neemt toe bij vooroverbuigen, draaien van de romp, en tijdens langdurig zitten, staan of lopen.
• Pijn bij specifieke activiteiten: Toename van pijn bij zwaar tillen, uithangen aan een stang, en werkzaamheden boven schouderhoogte.
• Ademhalingsgebonden pijn: Verergering van pijn bij diep ademhalen en hoesten.
• Drukgevoeligheid: Pijn toeneemt bij druk op de zwevende ribben en de spieren tussen de zwevende ribben en het bekken.
• Ontstekingsverschijnselen: Mogelijkheid van lokale zwelling, roodheid of warmte rond de aangedane ribben.
• Beperkte bewegingsvrijheid: Pijn kan leiden tot een verminderde bewegingsvrijheid, vooral bij draaiende bewegingen.

​Diagnose

De diagnose van het zwevende rib syndroom wordt meestal gesteld op basis van klachten en symptomen. Het is belangrijk om te weten dat deze klachten soms kunnen lijken op andere medische problemen, zoals maag- en darmproblemen of nier- en galstenen. Neem bij twijfel altijd contact op met je huisarts om deze mogelijkheden uit te sluiten. Beeldvormend onderzoek, zoals een röntgenfoto of MRI, kan nodig zijn om de exacte afstand tussen de zwevende ribben en het bekken te bepalen en eventuele schade vast te stellen.

(Zelf)behandeling en herstel

• Omgaan met zwevende rib syndroom: Voor het behandelen van het zwevende rib syndroom is het belangrijk om de oorzaak te achterhalen via je huisarts of specialist. Blijf actief met lichte activiteiten zoals wandelen of zwemmen, afgewisseld met rust. Vermijd langdurig zitten en zware inspanning. Klachten kunnen vaak vanzelf verbeteren, maar het is belangrijk om activiteiten aan te passen aan je comfortniveau.
• Pijnstilling: Overweeg in overleg met een huisarts pijnstilling bij heftige pijn in de acute fase. Of overweeg het gebruik van voltaren, sportgel, of warmtepads.
• Fysiotherapie: Bij het zwevende rib syndroom, vooral veroorzaakt door een slechte houding, kan fysiotherapie effectief zijn. Een fysiotherapeut kan je helpen met specifieke oefeningen gericht op houdingscorrectie, ademhaling, mobilisatie, stabilisatie, kracht en ontspanning. Wil je zelfstandig aan de slag? Maak dan gebruik van ons gepersonalsieerde trainingschema voor zelfstandige oefeningen. Als je de voorkeur geeft aan behandeling op locatie, helpt onze BehandelaarWijzer je bij het vinden van de juiste expert voor jouw specifieke situatie.
• Gezonde leefstijl: Verbeter je leefstijl door gezond te eten, voldoende te bewegen, voldoende rust te nemen om te ontstressen een goed slaappatroon te onderhouden en een gezond gewicht na te streven. Dit bevordert niet alleen het herstel maar ook de algehele gezondheid. Meer hierover lees je [hier] of bekijk de beschikbare e-learning.